Tom 6, numer 3



Spis treści:



Aleksander Kwiatek

Wpływ badań śląskoznawczych na kształtowanie się środowiska politologicznego Uniwersytetu Opolskiego
Pogranicze. Polish Borderlands Studies, t. 6, nr 3, s. 187-210

Streszczenie:
Niniejszy artykuł stanowi próbę ukazania roli i funkcji badań śląskoznawczych na kształtowanie się środowiska politologicznego Uniwersytetu Opolskiego. Śląskoznawstwo i politologia traktowane są w nim jako bliskie sobie sfery naukowych analiz. Za takim stanowiskiem ma przemawiać fakt, iż niemal cała problematyka śląskoznawcza posiada w znacznej mierze charakter socjologiczno-politologiczny. Wiąże się to ściśle z pogranicznym usytuowaniem obszaru śląskiego, generującego poprzez swoją historyczność i wielokulturowość, wybitnie polityczne treści. Nie bez znaczenia dla narracji artykułu pozostaje kwestia wpływu śląskiej empirii na kierunki opolskich badań politologicznych, zapoczątkowanych jeszcze na przełomie lat 50. i 60. ubiegłego wieku przez prof. Józefa Kokota – współtwórcy i głównego animatora lokalnego środowiska naukowego, a rozwijanych później przez Instytut Śląski w Opolu i Uniwersytet Opolski. Tę ostatnią instytucję można uważać za pełnego sukcesora i depozytariusza opolskiej tradycji politologicznej oraz szkoły naukowej, którą ta tradycja ukształtowała.

Słowa kluczowe:
śląskoznawstwo, politologia śląska, prof. Józef Kokot, Instytut Śląski w Opolu, Uniwersytet Opolski

Wpłynęło: 25.03.2018
Zrecenzowano: 19.07.2018
Opublikowano: 13.11.2018




Marek Mazurkiewicz

Kultura pamięci mniejszości niemieckiej na Górnym Śląsku - między trudną przeszłością a wyzwaniami współczesności
Pogranicze. Polish Borderlands Studies, t. 6, nr 3, s. 211-227

Streszczenie:
Artykuł jest próbą naświetlenia zagadnienia rozwoju kultury pamięci mniejszości niemieckiej na Górnym Śląsku po 1989 r., zamieszkującej obszar polsko-czeskoniemieckiego pogranicza kulturowego. Tekst wskazuje, że rozwój kultury pamięci polskich Niemców, realizował się równolegle do procesu tworzenia się struktur mniejszości. Kulturę pamięci mniejszości niemieckiej, a generalnie pamięć tej zbiorowości, budowano w opozycji do przyjętego w Polsce nurtu postrzegania przeszłości, w szczególności w obszarze polsko-niemieckich relacji w ubiegłym wieku. W tym kontekście kultura pamięci mniejszości niemieckiej wchodziła w kolizję z obrazem przeszłości kultywowanym przez ogół społeczeństwa polskiego, ale nie była też spójna z obrazem przeszłości, w tym z postrzeganiem zagadnienia niemieckiej odpowiedzialności za II wojnę światową, przyjętym w Niemczech. Tekst wskazuje ponadto na możliwe przyczyny tego stanu rzeczy, które odsyłają do faktu długotrwałego oderwania społeczności mniejszości niemieckiej na Śląsku od ogólnospołecznych debat w niemieckim społeczeństwie, które na przestrzeni kilkudziesięciu lat zmodyfikowały niemiecką optykę o własnej przeszłości.

Słowa kluczowe: kultura pamięci, pamięć zbiorowa, Górny Śląsk, stosunki polsko-niemieckie, mniejszość niemiecka na Śląsku

Wpłynęło: 19.07.2018
Zrecenzowano: 06.09.2018
Opublikowano: 13.11.2018





Javier Martín-Uceda, Jarosław Jańczak

A View of German-Polish Cross-Border Cooperation: an Experience from the 2007–2013 INTERREG Programme
Pogranicze. Polish Borderlands Studies, t. 6, nr 3, s. 229-251

Streszczenie:
Celem prezentowanego artykułu jest zrozumienie charakteru i dynamiki współpracy transgranicznej w Europie za pomocą analizy transgranicznych projektów finansowanych z inicjatywy wspólnotowej INTERREG i realizowanych w latach 2007-2013. Koncepcje (a)symetrii oraz różnic w potencjałach stanowią ramy pojęciowe i analityczne rozważań. Autorzy wybrali przypadek granicy polsko-niemieckiej i postanowili pogłębić istniejące już badania, wskazując dodatkowe poziomy analityczne i interpretując dane empiryczne za pomocą przywołanych powyżej koncepcji. Projekty finansowane w ramach INTERREG stanowią doskonałe źródło danych pomagające analizować procesy współpracy transgranicznej wewnątrz Unii Europejskiej. Wnioski płynące z przedstawionych rozważań obrazują wieloaspektowe różnice między badanymi państwami w kontekście współpracy transgranicznej. Dotyczy to ilości wiodących partnerów we wspólnych projektach (niemieckie podmioty przewodzą większej ilości niż polskie), ale także ogólnego poziomu aktywności aktorów (ponownie wyższej u tych pochodzących z Niemiec). Jednocześnie jednostki z obszarów miejskich i reprezentujących wysoki poziomie dynamiki rozwojowej wykazują większą zdolność do udziału w transgranicznych projektach.

Słowa kluczowe: Granica polsko-niemiecka, INTERREG, asymetria, współpraca transgraniczna, CBC

Wpłynęło: 02.07.2018
Zrecenzowano: 12.10.2018
Opublikowano: 13.11.2018







"Pogranicze. Polish Borderlands Studies"
Instytut Politologii Uniwersytetu Opolskiego
ul. Katowicka 89 45-061 Opole

Czasopismo naukowe "Pogranicze. Polish Borderlands Studies". Zarejestrowane w rejestrze dzienników i czasopism 14 listopada 2013 roku pod numerem Rej.Pr. 713.
Numer ISSN: 2353-3781