Tom 5, nr 3




Spis treści:



Błażej Choroś, Ewa Skrabacz

Mniejszość Niemiecka w prasie regionalnej w sytuacji konfliktu. Framing i agenda medialna w ramach sporu o „Duże Opole”
Pogranicze. Polish Borderlands Studies, t. 5, nr 3, s. 161-183.

Streszczenie: Jednym ze wskaźników kondycji państwa demokratycznego jest jego stosunek do mniejszości narodowych. Istotny jest nie tylko wymiar formalny tych relacji, ale także funkcjonowanie sfery publicznej. Kluczowa będzie zatem zdolność do efektywnego negocjowania i deliberacji nad kwestiami ważnymi dla społeczności i budzącymi duże emocje. Naturalną przestrzeń dla takiej debaty stwarzają media, które ukazują przedmiot sporu i stanowiska stron. Będąc również uczestnikiem debaty, media pozycjonują strony i wpływają na postawy społeczne wobec dyskutowanych kwestii. Celem badań, których wyniki są prezentowane w niniejszym artykule była analiza medialnego pozycjonowania mniejszości niemieckiej (MN) w ramach sporu o powiększenie Opola. Na Opolszczyźnie zamieszkuje większość polskich Niemców - najliczniejszej mniejszości narodowej w Polsce. Powiększenie miasta Opola o część terenów należących do sąsiednich gmin, w których znaczącą część społeczności stanowiła MN, wzbudziło silne protesty mieszkańców tych gmin i obawy samej MN, że zmiany te niekorzystnie wpłyną na jej pozycję. W badaniach uwzględniono artykuły prasowe, które ukazały się w regionalnych dziennikach wydawanych na Opolszczyźnie. Stosowano narzędzia analizy ilościowej i jakościowej, wykorzystując m.in. metodę ram interpretacyjnych (framing).

Słowa kluczowe: mniejszość niemiecka, mniejszości narodowe, agenda-setting, ramy interpretacyjne, media, konflikt, Polska, Opole

Wpłynęło: 25.10.2017
Zrecenzowano: 14.12.2017
Opublikowano: 23.12.2017




Monika Kornacka-Grzonka

Lokalne media internetowe – transgraniczne czy przygraniczne? Przypadek Cieszyna
Pogranicze. Polish Borderlands Studies, t. 5, nr 3, s. 185-200.

Streszczenie: Pogranicze to często obszar specyficzny, gdzie obserwować można bezpośrednie ścieranie się odmiennych językowo, społecznie czy historycznie grup nieraz obciążonych negatywnymi stereotypami o sąsiadach zza granicy. Media lokalne mogą jednak ograniczać bądź niwelować wzajemne bariery utrudniające współistnienie. Cieszyn jest ciekawym przykładem miasta podzielonego miedzy dwa państwa: Polskę i Czechy. Artykuł jest próbą odpowiedzi na pytanie czy lokalne portale wykorzystują możliwości jakie oferuje internet i umacniają stosunki, współpracę między oboma wspólnotami oraz wskazanie jakie czynniki mogą mieć wpływ na ten proces.

Słowa kluczowe: pogranicze, media lokalne, internet, Cieszyn

Wpłynęło: 30.09.2017
Zrecenzowano: 12.10.2017
Opublikowano: 14.01.2018



Grzegorz Balawajder

Instytucja granic zewnętrznych Unii Europejskiej a zapewnienie bezpieczeństwa  państw członkowskich w warunkach współczesnego kryzysu migracyjnego
Pogranicze. Polish Borderlands Studies, t. 5, nr 3, s. 201-223.

Streszczenie: Unia Europejska to przestrzeń w obrębie której realizowana jest swoboda przemieszczania się obywateli. Realizacja tej swobody nastąpiła w  wyniku zniesienia kontroli na wewnętrznych granicach Unii. Jednak dla państwa unijnego ceną tej wolności jest zapewnienie bezpieczeństwa narodowego co czyni szczególnym ochronę granic zewnętrznych. Unia Europejska, głównie poprzez Układ z Schengen stworzyła instytucje dla ochrony granic zewnętrznych pod kątem zapewnienia bezpieczeństwa narodowego państw członkowskich i ich obywateli. Obecny kryzys migracyjny stanowi poważną weryfikację dla oceny skuteczności działania tych instytucji. Celem niniejszego artykułu jest analiza problemu funkcjonowania zewnętrznych granic Unii Europejskiej pod kątem zapewnienia bezpieczeństwa jej państw i obywateli w kontekście wyzwań jakie stawia kryzys migracyjny. Do momentu bowiem zaistnienia bieżącego kryzysu istniało przekonanie, że Unia Europejska stworzyła instytucjonalne warunki dla skutecznego zapewnienia bezpieczeństwa swoich granic.

Słowa kluczowe: Układ z Schengen, Kodeks Graniczny Schengen, Europejska Agencja Straży Granicznej i Przybrzeżnej( nowy Frontex), Europejska Sieć Patroli (EPN), Zespoły szybkiej interwencji na granicy (Rabit), Europejski System Nadzoru Granicznego (Eurosur), Konwencja z Prüm

Wpłynęło: 23.09.2017
Zrecenzowano: 16.01.2018
Opublikowano: 01.02.2018



Marcin Ociepa

Europejska Polityka Sąsiedztwa a Wskaźnik Specjalizacji Narodowych
w polityce zagranicznej państw członkowskich Unii Europejskiej. Wprowadzenie do pojęcia

Pogranicze. Polish Borderlands Studies, t. 5, nr 3, s. 225-235.

Streszczenie: Europejska Polityka Sąsiedztwa jest areną nieustannych, niejako wpisanych w nią napięć pomiędzy ambicjami państw członkowskich, chcących wywierać, jak największą rolę w kształtowaniu relacji zewnętrznych Unii Europejskiej. Charakterystyczną i wręcz oczywistą cechą tego zjawiska jest fakt, że zainteresowanie państw członkowskich danym regionem w otoczeniu Unii wzrasta proporcjonalnie do jego bliskości geograficznej. Tworzy to w sposób naturalny zjawisko bloków państw członkowskich zainteresowanych i wyspecjalizowanych czy to regionem basenu Morza Śródziemnego, Morza Czarnego, czy też polityki wschodniej. Równolegle istnieje znacząca grupa państw członkowskich, która poprzez swoją znaczną odległość od danego regionu, wykazuje niewielkie zainteresowanie, a więc często i brak zrozumienia dla dotyczących go kwestii. Celem niniejszego artykułu jest uchwycenia tego zjawiska i próba jego systematyzacji poprzez pojęcie i metodologię Wskaźnika Specjalizacji Narodowych.

Słowa kluczowe: Unia Europejska, wspólna polityka zagraniczna i bezpieczeństwa, europejska polityka sąsiedztwa, wskaźnik specjalizacji narodowych

Wpłynęło: 17.01.2018
Zrecenzowano: 29.01.2018
Opublikowano: 24.02.2018










"Pogranicze. Polish Borderlands Studies"
Instytut Politologii Uniwersytetu Opolskiego
ul. Katowicka 89 45-061 Opole

Czasopismo naukowe "Pogranicze. Polish Borderlands Studies". Zarejestrowane w rejestrze dzienników i czasopism 14 listopada 2013 roku pod numerem Rej.Pr. 713.
Numer ISSN: 2353-3781